For a moment there I lost myself

by happymil

dead poets society photo: Dead Poets Society Dead_Poets_Society.jpg

Από χθες το βράδυ ήδη, είναι σαν να έχει γυρίσει πίσω ο χρόνος. Επειδή στην Χαπιλάνδη τα ταξίδια στο χρόνο θεωρούνται όχι μόνο δυνατά, αλλά και αναπόφευκτα, είναι πιο σωστό να αλλάξει η διατύπωση της προηγούμενης πρότασης: Από χθες το βράδυ ήδη, έχει γυρίσει ο χρόνος πίσω. Η χώρα βρίσκεται στο 1989.

Ο χρόνος γυρίζει συχνά πίσω ή πάει μπροστά, με την μορφή αναμνήσεων ή οραμάτων, μια συνεχής εναλλαγή από back to the future σε forward to the past, με σπάνιες, αλλά πολύτιμες στιγμές στο παρόν, που χρησιμεύουν ως μελλοντικές αναφορές για ταξίδια στο παρελθόν. Ακόμα και μια βουτιά στο παρελθόν όμως μπορεί να γίνει σημείο αναφοράς, στο οποίο γίνονται αργότερα βουτιές από το μέλλον, όταν το μέλλον γίνεται παρόν. Έχει παρατηρηθεί, δηλαδή, και τούτο το φαινόμενο και μάλιστα δεν είναι καθόλου σπάνιο. Έχουν παρατηρηθεί επίσης βουτιές στο παρελθόν που ποτέ δεν ζήσαμε, αλλά θα μπορούσαμε να ζήσουμε, όπως επίσης και στο παρελθόν άλλων προσώπων, υπαρκτών ή όχι. Αυτός είναι ο μοναδικός γνωστός τρόπος να διευρυνθούν τα όρια της ύπαρξης. Αλλιώς δεν γίνεται προς το παρόν.
Μερικοί από μας, υποστηρίζουν ότι ο μοναδικός τρόπος διεύρυνσης της ύπαρξης είναι η συνεχής κι ανελλιπής παρουσία στο παρόν, αλλά η συγκεκριμένη άποψη αμφισβητείται από την πλειοψηφία.

We didn’t start the fire
Κυκλοφόρησε το 1989. Στα 16 δεν γνωρίζεις και πολλά από σύγχρονη ιστορία, πέρα από τα ελάχιστα που μαθαίνεις από το σχολείο. Το τραγούδι αυτό είναι συμπυκνωμένη ιστορία, η οποία ξεδιπλώνεται αργά αργά μπροστά σου, με κώδικες που δεν αναγνωρίζεις, αλλά έχεις την διάθεση να ανακαλύψεις. Χάρη σ’αυτό το τραγούδι και άλλες ευτυχείς συγκυρίες, έχεις την τύχη να πέσεις πάνω στο «The catcher in the rye». Αντιλαμβάνεσαι ότι πρόκειται για αριστούργημα, χωρίς να ξέρεις γιατί. Χρόνια αργότερα, αντιλαμβάνεσαι ότι εκείνη ήταν η κατάλληλη εποχή για να διαβαστεί αυτό το βιβλίο. Το σύμπαν συνωμοτεί για να σε διδάξει να βλέπεις τον κόσμο αλλιώς, το σύμπαν συνωμοτεί γενικώς γιατί δεν έχει πώς αλλιώς να περάσει την ώρα του, αν αντιλαμβανόταν το πεπερασμένο της ύπαρξης δεν θα συνωμοτούσε, αλλά αυτό το έγραψε αργότερα- με πολύ πιο χαρούμενο τρόπο ομολογουμένως – κάποιος άλλος, ο οποίος δεν είχε γίνει ακόμα γνωστός τότε, αλλά χρόνια μετά πούλησε βιβλία με αποφθέγματα αισιοδοξίας, τα οποία αγόραζαν άνθρωποι που δεν άντεχαν την καθημερινότητα κι ήθελαν να γίνουν πολεμιστές του φωτός.

It was 1989… We did’t have no internet…
Ίντερνετ δεν υπήρχε, οπότε η πρόσβαση στη γνώση ήταν περιορισμένη. Ό,τι απορίες είχες τότε, έπρεπε να βάλεις τα δυνατά σου για να τις λύσεις, αν δεν είχες όρεξη να βάλεις τα δυνατά σου, έπρεπε να βάλεις στην άκρη κάθε ελπίδα για απαντήσεις.

Dead poets society
Έψαχνες απεγνωσμένα να βρεις κάπου τα ποιήματα της ταινίας. Ο Thoreau κι ο Whitman έγιναν οι νέοι σου καλύτεροι φίλοι γνωρίζοντας ελάχιστα για τον καθένα τους φυσικά. Η ταινία λέει ψέματα, είναι παραμύθια όλα αυτά, μην σου πω κιόλας ότι θα έπρεπε να είναι ακατάλληλη, καθώς μπορεί να επηρεάσει αρνητικά νέους ανθρώπους, έλεγαν οι σοφοί της εποχής. Οι σοφότεροι βέβαια την εκτίμησαν όσο έπρεπε, αναφέροντας ένα σχετικό απόφθεγμα του Καμύ, που λέει πως δύσκολα οι καταπιεσμένοι μπορούν να συγχωρήσουν αυτούς που αντιστάθηκαν στους ίδιους καταπιεστές, στους οποίους οι ίδιοι υπέκυψαν, ή κάπως έτσι τέλος πάντως. Μην τους ακούτε. Θέλουν μόνο να σας κάνουν σαν τα μούτρα τους. Αυτό εξηγούσε πολλά. Και βέβαια κανείς μας δεν ήθελε να γίνει σαν τα μούτρα τους, άλλοι το πέτυχαν, άλλοι όχι, αλλά αυτό δεν έχει σημασία, γιατί είμαστε ακόμα στο 1989. Όλα παίζονται λοιπόν.

Ζευγάρια μόλις συναντιούνται και ζουν τον έρωτά τους ενώ δίπλα ακριβώς άλλα ζευγάρια τσακώνονται για να τα ξεχάσουν όλα το επόμενο πρωί, σαν να είναι ο κόσμος καινούριος, σαν χαρτί που θέλεις να τσαλακώσεις, σαν ρούχο αφόρετο που θέλεις να δοκιμάσεις, σαν βιβλίο που ξεφυλλίζεις ξανά και ξανά πριν αποφασίσεις να το διαβάσεις.

Κι εκεί μπροστά σου βλέπεις τους ίδιους φόβους που κυκλοφορούσαν τότε ανενόχλητοι στο μυαλό σου, να εμφανίζονται ξανά, σαν να μην είχαν εξαφανιστεί ποτέ. Και καταλαβαίνεις ότι οι άνθρωποι δεν αλλάζουν. Εξελίσσονται βέβαια και μαθαίνουν τεχνικές και τρόπους να αντιμετωπίζουν τον φόβο, αλλά ο φόβος είναι εκεί και παραμονεύει να βρει ένα μικρό ρήγμα στις άμυνες και να σε κατατροπώσει με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και την ίδια δύναμη που είχε και παλιότερα. Ο μόνος τρόπος είναι να θυμηθείς την διαδικασία και να ξαναγυρίσεις στο παρόν.

«Καλώς ήρθατε πίσω στο παρόν, the land of the free, the home of the brave.» Η πινακίδα στην είσοδο αναβοσβήνει ρυθμικά, σαν τα φωτάκια χριστουγεννιάτικου δέντρου. Η επιστροφή στο παρόν είναι πάντα αφορμή για εορτασμούς έτσι κι αλλιώς, τόσο σπάνια συμβαίνει στην χώρα μας.

Advertisements